از ونزوئلا تا گرینلند: چگونه مداخلات ترامپ راه را برای تیول‌داری میلیاردر‌ها هموار می‌کند؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ پایگاه تحلیل تروث اوت در تازه‌ترین مقاله خود نوشت که در سوم ژانویه ۲۰۲۶، تیم اشترن، سرمایه‌گذار آلمانی، در خانه‌اش در ونزوئلا خوابیده بود که ناگهان تلفن همراهش روی میز کنار تخت به صدا درآمد. او در گفت‌وگو با تیموتی آلن در پادکست «شهرهای آزاد» توضیح داد که پس از انتشار خبر بمباران کاراکاس توسط ایالات متحده در نخستین ساعات صبح، سیل تماس‌ها به سوی او سرازیر شد.

ظرف چند ساعت روشن شد که رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو، «بازداشت» و به ایالات متحده منتقل شده است؛ رویدادی که اشترن آن را «آغاز یک جهش عظیم در ونزوئلا» توصیف کرد.

منافع نفتی در کانون تهاجم آمریکا به ونزوئلا قرار داشت. دونالد ترامپ اعلام کرده بود که قصد دارد نفت ملی‌شده ونزوئلا را «بازپس بگیرد» و فروش نفت خام این کشور را تحت نظارت شرکت‌های آمریکایی قرار دهد.

پروژه کریپتوسیتی در جزیره مارگاریتا

با این حال، اشترن در صنعت نفت فعالیت نمی‌کند. او از بنیان‌گذاران پروژه‌ای مسکونی مبتنی بر فناوری بلاک‌چین به نام «کریپتوسیتی» است؛ طرحی لوکس در زمینی به مساحت ۳۵ هکتار در جزیره مارگاریتا در ونزوئلا.

مارگاریتا، جزیره‌ای با موقعیت بندر آزاد و جمعیتی حدود ۴۹۰ هزار نفر، به‌شدت به صنعت گردشگری وابسته است و از بحران اقتصادی ونزوئلا آسیب دیده است. با این حال، «کریپتوسیتی» به سرمایه‌گذاران آلمانی و سایر خارجی‌ها به‌عنوان منطقه‌ای بسیار انحصاری معرفی می‌شود.

این پروژه وعده سبک زندگی لوکس برای کارآفرینان ثروتمندی را می‌دهد که از طریق فرآیند گزینش سخت‌گیرانه انتخاب می‌شوند. تمام تراکنش‌ها باید با ارزهای دیجیتال انجام شود و ساکنان عضو «اتاق فکر»ی هستند که از طریق یک سازمان مستقل غیرمتمرکز (DAO) به دنبال ایجاد کسب‌وکارهای مشترک است.

شهرهای خصوصی، دولت شبکه‌ای و حمایت سرمایه‌گذاران فناوری

«کریپتوسیتی» نمونه‌ای از این است که چگونه جنبش شهرهای خصوصی و «دولت‌های شبکه‌ای» با حمایت سرمایه‌گذاری خطرپذیر، از سیاست خارجی ترامپ بهره می‌برند.

این پروژه در صفحه «بنیاد شهرهای آزاد» معرفی شده است؛ نهادی پیشرو در ترویج شهرهای خصوصی به رهبری اقتصاددان آلمانی، تیتوس گبل، که از پروژه شاخص جنبش آزادی دیجیتال یعنی منطقه خودمختار «پروسپرا ZEDE» در هندوراس نیز حمایت کرده است.

به گفته اشترن، پس از حمله آمریکا در سوم ژانویه، فروش املاک در مارگاریتا چنان سرعت گرفت که شرکت او در آستانه اتمام واحدهای قابل فروش قرار گرفت. قیمت‌ها به‌شدت افزایش یافت و املاک ۲۰ تا ۳۰ هزار دلاری به‌سرعت ناپدید شدند. همچنین موجی از سرمایه‌گذاران علاقه‌مند برای بازدید از جزیره سرازیر شدند.

پس از بحران اقتصادی ۲۰۰۸، جنبش شهرهای خصوصی که در چارچوب‌های قضایی ویژه و با درجه بالایی از خودمختاری شکل می‌گیرند، شتاب بیشتری گرفت. پیتر تیل، هم‌بنیان‌گذار پالانتیر، از چهره‌های برجسته حامی این جریان است. او ابتدا از مؤسسه «سیستدینگ» که به استعمار دریاها می‌پردازد حمایت کرد و سپس از شرکت سرمایه‌گذاری «پرونوموس کپیتال» که از نخستین سرمایه‌گذاران پروژه پروسپرا بود.

در سال ۲۰۲۲، بالاجی سرینیواسان، سرمایه‌گذار حوزه رمزارز، مفهوم «دولت شبکه‌ای» را مطرح کرد؛ مدلی که در آن یک جامعه آنلاین سرمایه جمع‌آوری می‌کند، بر بستر بلاک‌چین «دولت» تشکیل می‌دهد و سپس از طریق تأمین مالی جمعی زمین تهیه کرده و با استفاده از خلأهای قانونی، سرزمین‌هایی شبه‌ملی ایجاد می‌کند.

گرینلند، ناتو و پایگاه‌های نظامی آمریکا

در پایان نشست اخیر مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، سخنان ترامپ درباره گرینلند ابعاد تازه‌ای گرفت. او مدعی شد که با ناتو درباره گرینلند و قطب شمال به چارچوبی توافقی دست یافته است؛ توافقی که گفته می‌شود شامل واگذاری اراضی دارای حاکمیت برای ایجاد پایگاه‌های نظامی آمریکا، مشابه الگوی گوانتانامو در کوبا، است.

حتی واگذاری‌های محدود سرزمینی در گرینلند می‌تواند به سود متحدان فناوری ترامپ تمام شود. زیرا قطعات کوچک زمین تحت کنترل آمریکا می‌تواند مسیر را برای ایجاد حوزه‌های قضایی ویژه تحت عنوان «دولت شبکه‌ای» هموار کند.

پروژه پراکسیس و ایده «امپراتوری شبکه‌ای»

در آغاز دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، پروژه «پراکسیس» — که خود را «امپراتوری شبکه‌ای» می‌نامد — از تلاش برای الحاق گرینلند حمایت کرد و آن را نخستین پایگاه فیزیکی دولت دیجیتال خود دانست.

هم‌زمان، حمایت ترامپ از «شهرهای آزادی» در داخل آمریکا — که بعداً «مناطق شتاب‌دهی» نام گرفتند و الگوبرداری از ZEDEهای هندوراس بودند — از وعده انتخاباتی به سیاست رسمی تبدیل شد.

پراکسیس از سوی گروهی از سرمایه‌گذاران برجسته فناوری و رمزارز حمایت می‌شود؛ از جمله پرونوموس، بالاجی سرینیواسان، پاتری فریدمن، جو لانسدیل، آلامدا ریسرچ متعلق به سم بنکمن-فرید و آپولو ونچرز مرتبط با سم آلتمن از اوپن‌ای‌آی.

پروژه اطلس در پایگاه فضایی وندنبرگ

در ژوئن ۲۰۲۵، پراکسیس پروژه «اطلس» را پیشنهاد کرد؛ «شهر بندری-فضایی دفاع‌محور» در زمینی به وسعت ۳۸۵۰ ایکر در پایگاه فضایی وندنبرگ در ایالت کالیفرنیا.

هدف اولیه این طرح جذب نخبگان فناوری به یک شهر صنعتی ساحلی است. نزدیکی به دارایی‌های وزارت دفاع و تأسیسات نیروی فضایی امکان «چرخه‌های سریع آزمایش و استقرار» برای نوآوری‌های دفاعی مبتنی بر هوش مصنوعی را فراهم می‌کند.

تجربه هندوراس و قانون ZEDE

در هندوراس، قانون مناطق توسعه اقتصادی ویژه (ZEDE) که در سال ۲۰۱۳ تصویب و در ۲۰۲۲ لغو شد و در نهایت در ۲۰۲۴ مغایر قانون اساسی اعلام گردید، امکان گسترش مناطق دارای حاکمیت ویژه را فراهم کرده بود.

منطقه ویژه اقتصادی «پروسپرا» در جزیره رواتان هندوراس با خرید بندر ساتوی و قرار دادن آن تحت حاکمیت خود، نمونه‌ای از این گسترش تدریجی حاکمیت خصوصی بود.

بی‌اعتنایی آشکار ترامپ به حاکمیت سایر کشورها، علاوه بر تضعیف هنجارهای دیپلماتیک، مسیر را برای گسترش پروژه‌های شهرهای خصوصی و دولت‌های شبکه‌ای هموار می‌کند؛ پروژه‌هایی که برخی منتقدان آن‌ها را بازتولید منطق استعمار کلاسیک می‌دانند.

تجربه هندوراس نشان می‌دهد که جزئیات حقوقی هر توافق میان آمریکا و دانمارک درباره گرینلند می‌تواند تعیین‌کننده میزان تأثیر این روند بر حق تعیین سرنوشت مردم این جزیره باشد.