چگونه رژیم صهیونیستی شهرک‌سازی در کرانه باختری را گسترش داد؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ در سال‌های اخیر، توسعه شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری و اورشلیم شرقی نه تنها به یک پدیده شهری تبدیل نشده، بلکه به یک ابزار حکومتی و استراتژیک برای تغییر جغرافیا، دموگرافی و کنترل سیاسی فلسطین بدل شده است. 

سال ۲۰۲۵ نقطه اوجی در روند شهرک‌سازی رژیم اسرائیل محسوب می‌شود. تا قبل از این سال، توسعه شهرک‌ها عمدتاً بر اساس تصمیمات پراکنده و سیاست‌های انباشتی انجام می‌شد، اما در این سال، رژیم صهیونیستی با تصویب رسمی ۱۹ شهرک جدید و اختصاص بودجه کلان به زیرساخت‌ها و مناطق صنعتی، روندی منظم و سازمان‌یافته برای مدیریت سرزمین‌های اشغالی را آغاز کرد.

توسعه زیرساخت‌ها: میلیاردها شِکل به شبکه راه‌ها، مناطق صنعتی و پروژه‌های میراث فرهنگی اختصاص یافت.

قانونی‌سازی سکونتگاه‌ها: ده‌ها سکونتگاه غیررسمی به صورت قانونی به رسمیت شناخته شدند.

تصویب گسترده واحدهای مسکونی: بیش از ۵۱ هزار واحد مسکونی طی سه سال تصویب شد، رقمی بی‌سابقه در تاریخ شهرک‌سازی.

این تغییرات نشان می‌دهد که شهرک‌سازی دیگر یک فعالیت جانبی یا پراکنده نیست، بلکه به یک استراتژی حکومتی برای بازسازی جغرافیای فلسطین تبدیل شده است.

کرانه باختری: محور اصلی توسعه شهرک‌ها

کرانه باختری طی سه سال اخیر شاهد رشد بی‌سابقه شهرک‌ها بوده است.

آمار واحدهای مسکونی: در سال ۲۰۲۳، ۱۲ هزار و ۳۴۹ واحد مسکونی تصویب شد، بیشترین رقم تا آن زمان. این روند در سال‌های بعدی ادامه یافت و در سال ۲۰۲۵، بیش از ۵۶۰۰ پروژه جدید برای ساخت واحدهای مسکونی اعلام شد.

شهرک‌های جدید و قانونی‌سازی: تصویب ۱۹ شهرک جدید و ارتقای سکونتگاه‌های غیررسمی به شهرک‌های قانونی، روند تغییر دموگرافیک را تسریع کرده است.

به طور معمول، تصویب چنین پروژه‌هایی بین دو تا چهار سال زمان می‌برد تا ساخت آن‌ها آغاز شود، اما با تغییر قوانین و انتقال اختیارات به مسئولان مدنی، این روند تسریع شده است.

اورشلیم شرقی: سیاست متفاوت، فشار بیشتر بر فلسطینیان

در اورشلیم شرقی، روند شهرک‌سازی مسیر متفاوتی داشت. بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، حدود ۵۷ هزار واحد مسکونی از طریق برنامه‌های شهرداری و اصلاحات ساختاری تصویب شد.

فقدان مجوز برای فلسطینیان: در همین بازه، فلسطینیان کمتر از ۱۰۰ مجوز ساخت سالانه دریافت کردند که بحران مسکن را تشدید کرده و بسیاری را در معرض تخریب و آوارگی قرار داد.

تمرکز بر توسعه شهرک‌ها: سیاست رسمی شهرداری اورشلیم و دولت اسرائیل، تمرکز بر توسعه شهرک‌ها و محدود کردن امکانات ساخت‌وساز برای فلسطینیان بوده است.

برای تثبیت شهرک‌ها، رژیم اسرائیل بودجه عظیمی اختصاص داد:

۲٫۷ میلیارد شِکل (حدود ۸۳۰ میلیون دلار) برای زیرساخت، مسکن و پروژه‌های مربوط به شهرک‌ها.

مناطق صنعتی: شهرک‌های صنعتی مانند شعار بنیامین، برکان و مشور ادومیم بر روی زمین‌های مصادره‌شده یا بازتعریف‌شده ایجاد شدند و به شرکت‌های اسرائیلی و بین‌المللی خدمات ارائه می‌دهند.

راه‌ها و دسترسی‌ها: بودجه میلیاردی برای توسعه مسیرهای اصلی و جاده‌های حلقوی به شهرک‌ها اختصاص یافت تا آن‌ها را مستقیماً به اسرائیل متصل کند و از ارتباط فلسطینیان با زمین‌های خود بکاهد.

این سرمایه‌گذاری‌ها باعث شده شهرک‌ها نه فقط محل سکونت، بلکه ستون فقرات اقتصادی اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی شوند.

بیش از ۱۴۵ سکونتگاه غیررسمی از سال ۲۰۲۳ ایجاد شده، که ۸۰ مورد آن تنها در سال ۲۰۲۵ بوده است. این سکونتگاه‌ها غالباً روی زمین‌های خصوصی فلسطینی ایجاد شدند و با زیرساخت‌هایی مانند آب، برق و جاده حمایت شدند، گاهی با چشم‌پوشی مقامات.

در برخی موارد، سکونتگاه‌های موقت به تدریج مسیر قانونی‌سازی یافتند، اما در اورشلیم شرقی، شهرک‌سازی عمدتاً از طریق برنامه‌ریزی شهری رسمی انجام شد.

خشونت و تخریب: فشار بر جامعه فلسطینی

توسعه شهرک‌ها با خشونت همراه بوده است. بیش از ۸۲۵۰ حمله توسط شهرک‌نشینان ثبت شد که منجر به کشته شدن بیش از ۶۰ فلسطینی و زخمی شدن هزاران نفر شد.حدود ۴۰۰۰ خانه و تأسیسات فلسطینی تخریب شد و بیش از ۶۸۰۰ نفر آواره شدند. در اورشلیم شرقی، ۷۰۹ خانه تخریب و بیش از ۱۷۰۰ نفر آواره شدند.

این اقدامات نشان‌دهنده هماهنگی میان توسعه شهرک‌ها و سیاست‌های فشار و تخریب بر جامعه فلسطینی است.

رژیم اسرائیل، تحت هدایت بتسلیئل سموتریچ، تغییرات قانونی و مدیریتی گسترده‌ای ایجاد کرد. مانند: انتقال اختیارات برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌ها از ارتش به مسئولان مدنی حامی شهرک‌ها.لغو نیاز به تأیید وزیر دفاع در مراحل تصویب پروژه‌ها.ایجاد «اداره شهرک‌سازی» در وزارت دفاع و ارتقای سکونتگاه‌ها به شهرک‌های رسمی.

این اقدامات، شهرک‌سازی را به یک رویه اداری طبیعی تبدیل کرده و روند آن را در سراسر سرزمین‌های اشغالی تسریع کرده است.

از سال ۲۰۲۳، رژیم اسرائیل سیاست میراث فرهنگی و باستان‌شناسی را برای تثبیت کنترل خود بر کرانه باختری گسترش داده است:

بیش از ۶۳ سایت باستانی به عنوان میراث اسرائیلی ثبت شد.

بیش از ۲۴۰۰ مکان در چارچوب گردشگری و میراث فرهنگی اسرائیل قرار گرفتند.

در محوطه سبسطیه، حدود ۴۶۰۰ دونم زمین برای پروژه‌های باستان‌شناسی اختصاص یافت و دسترسی فلسطینیان محدود شد.

این سیاست‌ها ابزار دیگری برای کنترل جغرافیایی و محدود کردن آزادی فلسطینیان در سرزمین‌هایشان هستند.