اعتیاد؛ آغازی آرام با پایانی ویرانگر

این لذت گذرا، آرام آرام وابستگی را در فرد ریشه‌دار می‌کند و ذهن او به مرور به تجربه تکرار همان حس نیاز پیدا می‌کند؛ در ادامه وابستگی پنهان اما قوی‌تر می‌شود.

روزها با اضطراب و بی‌حوصلگی پر می‌شوند و شب‌ها با بی‌خوابی و تنهایی طولانی؛ هر بار که فرد برای رسیدن به همان حس اولیه تلاش می‌کند، زنجیره وابستگی عمیق‌تر می‌شود و کنترل بر زندگی شخصی و اجتماعی او کم‌رنگ‌تر، شادی و آرامش واقعی جای خود را به حس کاذب و کوتاه‌مدت می‌دهد و فرد متوجه می‌شود که گامی به عقب دیگر ممکن نیست.

این روند آرام و خزنده، نه با فریاد که با سکوت و لحظه‌های کوتاه و پرتنش پیش می‌رود، خانواده و نزدیکان، ابتدا تغییرات کوچک در رفتار و روحیه را می‌بینند، اما اغلب دیر متوجه عمق آسیب می‌شوند، هر تلاش برای بازگشت به زندگی طبیعی با مقاومت درونی و فشار روانی همراه است و مسیر بازگشت دشوار و پرپیچ‌وخم می‌گردد.

در نهایت، این مسیر خزنده و خاموش، بنیان زندگی فرد و خانواده را در خود می‌بلعد، اعتیاد دیگر فقط یک مشکل شخصی نیست؛ زنجیری است که سلامت جسم و روان، روابط خانوادگی و آینده اجتماعی را تهدید می‌کند، لحظه‌به‌لحظه گرفتار شدن، هشداری است برای جامعه که با پیشگیری و آگاهی، می‌توان مانع از گسترده‌تر شدن این آسیب شد.

استان کردستان نیز از این درد مبرا نیست و حتی با وجود قرار گرفتن در جمع استان‌های پاک کشور، از پیامدهای این پدیده در امان نمانده است.

آمارها و هشدارها از واقعیتی سخن می‌گویند که نیازمند نگاهی دقیق‌تر، برنامه‌ریزی مستمر و اقدامات پیشگیرانه هدفمند است. در چنین شرایطی، بررسی وضعیت موجود، روند تغییرات آماری و سیاست‌های اجرایی در حوزه مقابله با مواد مخدر اهمیتی دوچندان می‌یابد.

حدود ۴۵ هزار معتاد در استان داریم

دبیر شورای مبارزه با مواد مخدر استان کردستان با اشاره به وضعیت اعتیاد در استان گفت: اگرچه کردستان در زمره ۱۰ استان پاک کشور قرار دارد، اما بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۴۵ هزار نفر مصرف‌کننده مواد مخدر در استان شناسایی شده‌اند و زنگ خطر کاهش سن مصرف و افزایش گرایش زنان و دانش‌آموزان به مواد مخدر به صدا درآمده است.

علی محمدپناه در گفت‌وگو با ایسنا، اعتیاد را پدیده‌ای ویرانگر و خانمان‌سوز توصیف و اظهار کرد: اعتیاد تنها یک وابستگی ساده نیست، بلکه نوعی بیماری رفتاری و روانی است که می‌تواند در نتیجه عوامل مختلفی از جمله تغییرات شیمیایی مغز، زمینه‌های ژنتیکی، شرایط محیطی و مشکلات روحی و روانی شکل بگیرد و پیامدهای جدی فردی، خانوادگی و اجتماعی به دنبال داشته باشد.

وی افزود: فرد معتاد به‌تدریج به مرحله‌ای می‌رسد که مغز او به‌طور مداوم نیازمند تکرار همان سطح از لذت یا تسکین درد است و همین موضوع باعث می‌شود فرد در چرخه‌ای معیوب گرفتار شود که خروج از آن بسیار دشوار است.

دبیر شورای مبارزه با مواد مخدر استان کردستان با اشاره به وضعیت آماری اعتیاد در استان تصریح کرد: هرچند کردستان نسبت به بسیاری از استان‌های کشور وضعیت بهتری دارد و در جمع استان‌های پاک قرار می‌گیرد، اما این موضوع به معنای نبود مشکل نیست، بر اساس آمارهای موجود، نزدیک به ۴۵ هزار نفر در استان درگیر مصرف مواد مخدر هستند که این مسئله نیازمند توجه جدی و اقدامات مستمر است.

ثبات آماری اعتیاد در کردستان با وجود افزایش نگرانی‌های اجتماعی

محمدپناه با بیان اینکه در سال‌های گذشته روند افزایشی اعتیاد در استان مشاهده می‌شد، اظهار کرد: خوشبختانه به دلیل گسترش فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و پیشگیرانه، طی حدود دو سال اخیر یعنی از سال ۱۴۰۳ تاکنون، آمار معتادان در استان افزایش محسوسی نداشته و در همان سطح قبلی حفظ شده است.

وی افزود: البته در حال حاضر طرح جدید شیوع‌شناسی اعتیاد در استان در حال اجراست، چرا که آخرین مطالعه جامع در این زمینه مربوط به سال ۱۳۹۵ بوده و طبق قانون، هر ۱۰ سال یک‌بار باید شیوع‌شناسی اعتیاد در سطح کشور انجام شود تا آمار واقعی و علمی مشخص شود.

دبیر شورای مبارزه با مواد مخدر استان کردستان گفت: این طرح از ابتدای دی‌ماه سال جاری با استفاده از متدهای علمی معتبر و مورد تأیید مراکز دانشگاهی و علمی کشور، تحت نظارت دانشگاه علوم پزشکی ایران آغاز شده و پرسشگران در سطح استان مشغول جمع‌آوری داده‌ها هستند.

به گفته وی، نتایج نهایی این پژوهش تا پایان سال جاری یا اوایل سال آینده منتشر خواهد شد و بر اساس آن، نرخ دقیق شیوع اعتیاد و سایر آسیب‌های اجتماعی مرتبط در استان کردستان به‌صورت رسمی اعلام می‌شود.

محمدپناه در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در حوزه پیشگیری و آگاه‌سازی اشاره کرد و گفت: در ۹ ماهه امسال، بیش از ۱۵۰۰ ساعت برنامه آموزشی و کارگاهی تخصصی در چهار محیط اصلی شامل خانواده، محلات، مراکز آموزشی (مدارس و دانشگاه‌ها) و محیط‌های کاری در سطح استان برگزار شده است.

وی افزود: افراد جامعه معمولاً در یکی از این چهار محیط حضور دارند و به همین دلیل برنامه‌ها به‌صورت هدفمند برای هر محیط طراحی شده است، این آموزش‌ها با بهره‌گیری از کارشناسان مجرب و با همکاری دستگاه‌های مختلف عضو کمیته فرهنگی پیشگیری ستاد مبارزه با مواد مخدر اجرا شده است.

دبیر شورای مبارزه با مواد مخدر استان کردستان ادامه داد: در مدارس، آموزش‌ها در سه سطح برای دانش‌آموزان، معلمان و اولیا برگزار شده و در دانشگاه‌ها نیز حتی در خوابگاه‌های دانشجویی، برنامه‌های آموزشی شبانه برای دانشجویان دختر و پسر اجرا شده است.

وی همچنین به برنامه‌های اجراشده در محیط‌های کاری اشاره کرد و گفت: در واحدهای کاری با بیش از ۲۰ نفر نیرو، کارگاه‌های آموزشی با همکاری اداره کار، بهداشت حرفه‌ای و خانه‌های بهداشت برگزار شده تا خطرات مصرف و سوءمصرف مواد مخدر به کارکنان گوشزد شود.

محمدپناه تأکید کرد: مجموعه این اقدامات فرهنگی، آموزشی و پیشگیرانه باعث شده است که طی دو سال اخیر، آمار اعتیاد در استان افزایش نیابد و امیدواریم با تداوم این برنامه‌ها بتوانیم از گرایش اقشار مختلف، به‌ویژه جوانان، زنان و دانش‌آموزان به مصرف مواد مخدر جلوگیری کنیم.

منبع : ایسنا