حمله به ونزوئلا چه تأثیراتی بر خاورمیانه خواهد گذاشت؟

صبح روز شنبه دونالد ترامپ در ادامه اتهامش به ونزوئلا و رئیس‌ جمهوری این کشور برای قاچاق مواد مخدر، اعلام کرد که نیروهای آمریکایی حمله گسترده‌ای به این کشور داشتند و مادورو و همسرش را دستگیر کرده‌اند. بسیاری از کشورها حتی برخی متحدان ترامپ این اقدام را ناقض قوانین بین‌المللی دانسته‌اند و از نظر برخی تحلیلگران اگر جلوی این اقدامات غیر قانونی آمریکا گرفته نشود دومینوی دخالت‌های ایالات متحده به بسیاری از دیگر کشورها نیز می‌رسد.

رضا عابدی گناباد در گفت‌وگو با ایسنا درباره ابعاد حقوقی این حمله، اظهار کرد: این اقدام آمریکا نقض آشکار تمام معاهدات بین‌المللی و حقوق بین‌الملل بود، نوعی راهزنی و گنگستری در نظام بین‌الملل به شمار می‌رود و خلاف تمامی قوانین و هنجارهای دموکراتیکی است که خود آمریکا به سایر کشورها دیکته می‌کند. 

وی با اشاره به مخالفت کشورها با حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا، اضافه کرد: این حرکت ایالات متحده به هیچ عنوان قابل دفاع نیست و پیام مثبتی برای دنیا ندارد. اینکه آمریکا با وجود ادعاهای مردم‌سالاری دست به چنین اقدامی می‌زند و به دولت قانونی یک کشور حمله می‌برد و رئیس‌جمهور آن را می‌رباید، مایه تأسف است. آمریکا در سال گذشته به ۹ کشور دنیا حمله نظامی داشته است. این نشان می‌دهد سازوکارهای نظام بین‌الملل از جمله سازمان ملل متحد و هنجارهای بین‌المللی هیچ‌گونه کارایی ندارند.

عضو هیأت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد نیشابور با بیان اینکه آمریکا قوانین داخلی خود را بر معادلات بین‌المللی حاکم می‌کند، افزود: این کشور از یک طرف حکم بازداشت نتانیاهو که جنبه بین‌المللی دارد را اجرا نمی‌کند و از طرف دیگر به منظور اعمال اقتدار خود، مادورو را متهم به تجارت مواد مخدر می‌کند، ونزوئلا را محاصره و در نهایت رئیس جمهوری این کشور را می‌رباید. این‌ها تناقضات عجیبی است که جای ابهام دارد که چگونه نظام دموکراسی آمریکایی و غربی می‌خواهند به آن پاسخ دهند.

عابدی گناباد با اشاره به اینکه حمله آمریکا به ونزوئلا می‌تواند الگویی برای سایر کشورها از جمله چین و روسیه و مداخله در تایوان و اوکراین باشد، اظهار کرد: این روند می‌تواند قانون جنگل و هرج‌ومرج در نظام بین‌الملل را گسترش دهد و هیچ سازوکاری هم برای جلوگیری از ادامه این الگو وجود ندارد. مشخصا شعارهای مردم‌سالاری و حقوق بین‌الملل نمی‌تواند جایگاهی در حل چنین مسئله‌ای داشته باشد. این اتفاق ثابت کرد کشورها برای امنیت‌شان باید به خود متکی باشند، علیه آمریکا ائتلاف‌سازی کنند و جلوی آن بایستند. 

وی ادامه داد: اینکه این رویداد چند ساعت پس از سفر مقامات چینی به ونزوئلا اتفاق افتاد، نشان می‌دهد باید روسیه و چین درس عبرت بگیرند. اگر چنین اتفاقاتی به ویژه در مناطق آمریکای جنوبی و لاتین عادی شود، احتمال اینکه حتی روسیه و چین نیز به چنین سرنوشتی دچار شوند وجود دارد. به نظرم باید برخورد جدی در قبال آمریکایی‌ها در این زمینه صورت بگیرد.

این استاد دانشگاه درباره احتمال انتقال منازعات نیابتی آمریکا و رقبایش از آسیا به آمریکای لاتین، بیان کرد: آمریکایی‌ها منطقه آمریکای لاتین را حیاط خلوت خودشان می‌دانند و اجازه حضور هیچ قدرتی را در آنجا نخواهند داد و حمله روز گذشته نیز در چارچوب دکترین مونروئه و بر پایه سند امنیت ملی آمریکا بود. الان آمریکایی‌ها کوبا، برزیل و کلمبیا را تهدید می‌کنند و می‌خواهند منابع این کشورها را غارت و حکومت‌هایی دست‌نشانده و مزدور مانند آنچه در آرژانتین دیده می‌شود، بر این کشورها حاکم کنند.

عابدی گناباد درباره عواقب این اتفاقات برای ایران، اظهار کرد: آمریکای لاتین فاصله جغرافیایی دوری با ایران دارد پس چندان تنشی برای ما ایجاد نخواهد کرد. ساختار حکومت مادورو همچنان در ونزوئلا وجود دارد. ما باید تلاش کنیم این رفتار آمریکا مورد محکومیت جامعه بین‌المللی قرار بگیرد و فشار افکار عمومی بر ایالات متحده افزایش یابد تا هزینه برای آمریکایی‌ها بالا رود. در غیر این صورت این رفتار آمریکایی‌ها تکرار خواهد شد. مخصوصاً با توجه به روحیات ترامپ ممکن است وابستگی آمریکا به نفت خلیج فارس کاهش یابد و چراغ سبز به نتانیاهو برای افزایش تنش در خاورمیانه داده شود و احتمال درگیری با ایران و محور مقاومت افزایش یابد.

وی درباره سناریوهای محتمل سیاسی آینده ونزوئلا، گفت: فعلاً شرایط این کشور مبهم است. معاون مادورو ریاست این کشور را به دست گرفته و درخواست آزادی ونزوئلا را داده است. باید دید حرکت بعدی آمریکایی‌ها چیست. آیا روند حمله نظامی را ادامه می‌دهند یا به همین مقدار اکتفا می‌کنند. هنوز نمی‌توان قضاوت صریح داشت.

منبع : ایسنا