دلایل میدانی اصرار اسرائیل بر خلع سلاح حزب‌الله/ ابعاد فشارهای آمریکا بر بیروت برای حاشیه‌نشینی مقاومت لبنان

حسن هانی زاده، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به تشدید درگیری‌ها میان اسرائیل و حزب‌الله لبنان در گفت‌وگو با ایلنا عنوان کرد: قبل از هر چیز باید توجه داشت که در فاصله پس از آتش‌بس میان لبنان و اسرائیل در سال گذشته تاکنون، اسرائیل حدود ۱۲ هزار بار این آتش‌بس را نقض کرده است. در این مدت، بسیاری از مناطق جنوب لبنان که عمدتاً شیعه‌نشین هستند، بدون هیچ‌گونه توجیه امنیتی یا نظامی هدف حمله و بمباران قرار گرفته‌اند. طبیعتاً شورای حزب‌الله و شخص شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، بارها در یادداشت‌هایی خطاب به رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر، وزیر امور خارجه و فرمانده ارتش لبنان اعلام کرده‌اند که اسرائیل در ماه‌های گذشته ده‌ها نفر از مردم جنوب لبنان را قتل‌عام کرده است. در عین حال، ارتش لبنان و نیروهای یونیفل که تحت نظارت سازمان ملل در جنوب لبنان مستقر هستند، هیچ اقدام بازدارنده‌ای انجام نداده‌اند و رژیم صهیونیستی همچنان به کشتار مردم فقیر جنوب لبنان ادامه داده است.

وی ادامه داد: به همین دلیل، متأسفانه برخی از شخصیت‌های لبنانی بارها بر خلع سلاح حزب‌الله تأکید کرده‌اند که با مخالفت بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و پارلمانی لبنان روبه‌رو شده است. در واقع، اصرار بر خلع سلاح حزب‌الله به معنای باز گذاشتن دست اسرائیل برای حمله زمینی به لبنان تلقی می‌شود. چنان‌که در حال حاضر نیز نیروهای زمینی ارتش اسرائیل حدود پنج کیلومتر در امتداد رودخانه لیتانی از جنوب به شمال پیشروی کرده‌اند و این احتمال وجود دارد که بخش‌های مهمی از جنوب لبنان را تجزیه کنند. از این رو، مسئله خلع سلاح حزب‌الله اهمیت ویژه‌ای یافته است. حزب‌الله نیز تأکید کرده است تا زمانی که تضمین بین‌المللی معتبری درباره امنیت جنوب لبنان ارائه نشود، قطعاً سلاح خود را زمین نخواهد گذاشت و آن را تحویل نخواهد داد و به همین دلیل، اخیراً حزب‌الله وارد عمل شده است. طبیعتاً شرایط منطقه‌ای نیز چنین اقدامی را ایجاب می‌کند؛ زیرا رژیم صهیونیستی در عمل نمی‌تواند هم‌زمان در چند جبهه بجنگد. با توجه به درگیری اسرائیل با ایران، حزب‌الله در این فضا می‌تواند با دست بالاتری اسرائیل را تحت فشار قرار دهد.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: به نظر می‌رسد وضعیت کنونی لبنان بسیار پیچیده است. اکنون بسیاری از نخبگان لبنانی انتقادهای تندی علیه مقامات ارشد لبنان مطرح می‌کنند و در واقع جامعه لبنان در حال حاضر به‌شدت دو قطبی شده است. بخشی از مردم به این نتیجه رسیده‌اند که حزب‌الله در موضع خود کاملاً محق بوده و خلع سلاح آن به معنای از بین رفتن توان دفاعی لبنان خواهد بود. اینکه این روند از نظر سیاسی ممکن است به کجا بینجامد و آیا احتمال دارد دولت لبنان تحت فشارها برای خلع سلاح حزب‌الله عقب‌نشینی کند یا خیر، باید گفت در حال حاضر حزب‌الله از نظر میدانی دست بالاتر را دارد؛ هرچند اسرائیل در روزهای گذشته به‌شدت جنوب لبنان را بمباران کرده است. تنها در همین حملات اخیر، دست‌کم ۴۶۰ نفر از غیرنظامیان لبنان، به‌ویژه در مناطق صور و صیدا، جان خود را از دست دادند و عملاً مانع مؤثری در برابر این حملات وجود ندارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: باید توجه داشت که رژیم صهیونیستی از نظر برتری هوایی دست بالا را دارد و ارتش لبنان نیز توان مقابله مستقیم با ارتش اسرائیل را ندارد. در مقابل، حزب‌الله با استفاده از تاکتیک‌های جنگ و گریز و بهره‌گیری از موشک‌های دوربرد، مواضع اسرائیل را هدف قرار می‌دهد. از سوی دیگر، اقتصاد لبنان وابستگی شدیدی به کمک‌های اتحادیه اروپا و ایالات متحده دارد و به همین دلیل، آمریکا فشار زیادی بر دولت لبنان وارد می‌کند تا حزب‌الله را خلع سلاح کند. اگر این فشارها ادامه یابد و رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه همچنان بر خلع سلاح حزب‌الله اصرار بورزند، این احتمال وجود دارد که مسئله به سمت بروز یک جنگ داخلی در لبنان پیش برود. با توجه به دو قطبی شدن جامعه لبنان، چنین سناریویی می‌تواند به تقابل جریان‌های سیاسی موافق و مخالف حزب‌الله و در نهایت به درگیری داخلی منجر شود.